Τζόκερ: Μια ταινία ισχυρών συμβολισμών την… μετατρέψαμε σε πολιτικό debate

Κύματα αντιδράσεων έχει προκαλέσει η προβολή της ταινίας «Τζόκερ», μετά και την είσοδο της αστυνομίας σε κινηματογράφους στην Αθήνα, προκειμένου να βγάλουν από τις αίθουσες ανήλικους, καθώς η ταινία είναι κατάλληλη από 18 ετών και άνω.

Σχολιάζοντας τα μηνύματα της ταινίας και τις διαφορετικές απόψεις γονέων περί καταλληλότητας ο Βολιώτης ψυχίατρος κ. Νίκος Νικολάου μιλώντας στο Ράδιο ΕΝΑ 102,5 και στον Γιώργο Καρεκλίδη, έθεσε ερωτήματα σχετικά με την ακαταλληλότητα μιας ταινίας σε σχέση με την καταλληλότητα ή μη της πραγματικής ζωής και των σχέσεων, επισημαίνοντας πως θα πρέπει να ανοίξει συζήτηση στην ελληνική κοινωνία και στις οικογένειες για τα ζητήματα των ψυχικών ασθενειών, θέμα το οποίο αναλύει η ταινία.

Ο Βολιώτης ψυχίατρος Νίκος Νικολάου, αναλύει τα κοινωνικά μηνύματα της ταινίας


«Καταφέραμε μία ταινία που άπτεται ισχυρών συμβολισμών για την ψυχική υγεία, να τη μετατρέψουμε και πάλι σε πολιτικό debate. Αυτό νομίζω ότι είναι ελληνικό κατόρθωμα. Πρέπει να σταματήσουμε να το κάνουμε αυτό γιατί πραγματικά χάνουμε το δάσος βλέποντας μόνο το δέντρο», τόνισε ο κ. Νικολάου συμπληρώνοντας πως μένοντας στον πολιτικό σχολιασμό είναι αδόκιμη η εισβολή σε ένα κινηματογράφο εν έτη 2019.

Πεδίο συζήτησης και προβληματισμού

Παρόλα αυτά, η συζήτηση που έχει προκαλέσει η ταινία «Τζόκερ» ανοίγει πεδίο συζήτησης και προβληματισμού για τις γονεϊκές σχέσεις, τις σχέσεις γονιών παιδιών, τις ψυχικές ασθένειες, αλλά και τη συναισθηματική καθημερινότητα των παιδιών.

«Εγώ αναρωτήθηκα αν τελικά μας φοβίζει μια ακατάλληλη ταινία, από την ίδια ακατάλληλη ζωή και καθημερινότητα στην οποία πετάμε τα παιδιά μας.

Εδώ πρέπει να συλλογιστούμε εάν είναι πιο ακατάλληλη μία ή δύο ταινίες από τη γονεϊκή συμπεριφορά, τα ανέκφραστα συναισθήματα θυμού που έχει ο γονιός και τα βγάζει στο παιδί και την ανυπαρξία επικοινωνίας. Γιατί εδώ έχουμε καθαρά ένα παράδειγμα γονιών, που δεν ξέρω καν αν ήταν τα δικά τους παιδιά μέσα, αλλά υπήρχαν κάποιες καταγγελίες ότι ανήλικοι έβλεπαν αυτή την ταινία.

Αναρωτιέμαι πόσο πιο εύκολα, πιο βατά θα είχε ληφθεί αυτή η συζήτηση περί καταλληλότητας αν ανοίξει επιτέλους η κοινωνία γονέα παιδιού. Πόσο πιο εύπεπτα θα μπορέσει ο γονιός να μεταφέρει τις ανησυχίες του για το σύγχρονο κόσμο, περί βίας, περί σχέσεων, περί ψυχικής νόσου, διάθεσης κτλ στο παιδί τους. Δηλαδή αυτοί οι ίδιοι οι γονείς που τηλεφώνησαν και έκαναν καταγγελία, πόσο συχνά ρωτούν τα παιδιά τους πως νιώθουν. Αυτή είναι η δική μου ανησυχία», ανέλυσε χαρακτηριστικά ο κ. Νικολάου.

Αναφορικά με το ηλικιακό όριο που έχει οριστεί στην Ελλάδα, καθώς η ταινία είναι κατάλληλη από 18 ετών και άνω, ο γνωστός ψυχίατρος σημείωσε πως δεν καταφέραμε να συντονιστούμε ούτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο εν λόγω ζήτημα, καθώς το όριο καταλληλόλητας στη Σουηδία και την Αγγλία είναι τα 15 έτη, στη Γερμανία τα 16 έτη.

Η διαχείριση σκηνών βίας

Ο κ. Νικολάου μιλώντας για τις σκηνές βίας και τον επηρεασμό από αυτές ενός ανήλικου, τόνισε πως η διαχείριση μιας ακραίας σκηνής βίας ή πολύ ισχυρών δυναμικών για ένα παιδί της ηλικίας των 10 και 12 ετών που δεν έχει αντίστοιχες εικόνες μιμητισμού τόσο σκληρών εικόνων τραύματος τέτοιων συμπεριφορών, όντως μπορεί να δημιουργήσει μία άβολη κατάσταση.

«Δεν θα πω ότι θα το τραυματίσει για πάντα ή θα μείνει ανεξίτηλο τραύμα.

Σίγουρα όμως δεν έχει ωριμάσει η διαδικασία επεξεργασίας των συναισθημάτων στα 10 και 12 έτη, γι’ αυτό και οι ευρωπαϊκές χώρες κρίνουν κατάλληλη την ταινία για άνω των 15 και 16 ετών Είναι όντως αρκετά σκληρή η βία σε μερικές σκηνές και στιγμές.

Απλά εδώ τίθεται το ερώτημα της καταλληλότητας για τα βιώματα και τις εικόνες των παιδιών και ακόμη τα παιδιά από τα 10 και τα 12 είναι φορείς ανέκφραστων συναισθημάτων, οργής, εκνευρισμού, βίας ακόμη και σεξουαλική, λεκτική από τους γονείς τους. Δεν ξέρω τι είναι χειρότερο και πιο τραυματικό.

Σίγουρα η ταινία εισάγει σκληρές εικόνες, παρατηρούσα τους διπλανούς μου και είχαν κάποιες κλασσικές αντιδράσεις που έχουμε σε έντονο φόβο, κι εγώ αν είχα μικρά παιδιά να τους έκλεινα τα μάτια ασυνείδητα. Ένα ηλικιακό όριο έχει μία λογική», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η ταινία δείχνει τα δύο άκρα

Αναλύοντας τα μηνύματα της ταινίας ο κ. Νικολάου σημείωσε πως αυτή δείχνει τα δύο άκρα. Από τη μία τη φόρτιση των απωθημένων που δεν εκφράζονται ποτέ , μια θυματοποίηση, ένας άνθρωπος που ζει μια ξένη, πλασματική ζωή κι όταν φτάνει στην ακρότατη έκφραση ότι μαθαίνει την αλήθεια και ξεσπάει, πάει στο άλλο άκρο. «Εδώ δεν έχουμε μεσότητα. Και τα παιδιά και οι έφηβοι πρέπει να καταλάβουν ότι δεν χρειαζόμαστε τα άκρα για να μιλήσουμε με την ψυχική νόσο.

Μπορούμε να μιλήσουμε στη μέση, νωρίς, να την προλάβουμε, να πάνε όλα καλά, να λειτουργούμε. Παρόλα αυτά μπορεί να έχουμε ζόρια, αλλά όχι να φτάσουμε στα άκρα. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα», τόνισε ο ψυχίατρος.

«Γιατί ο γονιός να μην χρησιμοποιήσει τη χρυσή ευκαιρία τέτοιων ταινιών και θεαμάτων έστω και κόβοντας σκηνές, να ανοίξει την κουβέντα, γιατί πραγματικά κλείνουμε τα μάτια του παιδιού με το χέρι, για να μην δει μία ταινία, την ώρα που του ανοίγουμε ορθάνοικτα τα μάτια για να δει όλα τα άλλα που συμβαίνουν στη σχέση, στην έλλειψη γονεϊκής αγάπης, την υποκρισία κτλ.. Άρα τι είναι πιο ακατάλληλο για το παιδί; Είμαστε εμείς, μία ταινία, η κοινωνία, η καθημερινότητα κτλ.», είπε ο κ. Νικολάου.

Ο Βολιώτης ψυχίατρος σημείωσε τέλος πως η ταινία εμπεριείχε κρίσιμους και σύνθετους συμβολισμούς ακόμη και για έναν ενήλικο, ωστόσο τα μηνύματα της ταινίας μπορούν να αποτελέσουν εφαλτήριο για συζήτηση μεταξύ γονιών και παιδιών.